Je denkt al een tijdje in het vak te zitten en dan kom je op een trainingsdag terecht die je toch even anders laat kijken. Vorige week was dat het geval voor mij, tijdens de oriëntatiedag van DPD Academy.
Je denkt dat je goed kijkt, dat je objectief bent en dat jij degene bent die de feiten boven tafel haalt zonder er iets bij te verzinnen. Maar tijdens de onderdelen observatie en interview werd al snel duidelijk dat ieder mens invult. We interpreteren wat we zien en we horen wat we verwachten. Dat gebeurt onbewust, hoe ervaren je ook bent. En dat is precies waarom training zo belangrijk is.
Observeren is meer dan kijken
Tijdens het observatieonderdeel werd duidelijk hoe snel je aannames maakt zonder dat je het doorhebt. Je ziet iemand en je denkt al te weten wat er aan de hand is, terwijl je in werkelijkheid nog helemaal niets weet. Een goed voorbeeld dat tijdens de training voorbijkwam: iemand kan met zijn knipperlicht naar links knipperen, maar of diegene ook daadwerkelijk naar links gaat is een heel ander verhaal. Het klinkt simpel, maar in een onderzoek kan één verkeerde aanname je hele dossier kleuren en dat is het laatste wat je wilt. Een goede observatie vraagt daarom discipline, namelijk registreren wat je ziet en niet wat je denkt dat het betekent.
Interviewen is meer dan vragen stellen
Hetzelfde geldt voor het interview. Een gesprek voeren lijkt vanzelfsprekend, maar een onderzoeksinterview is iets anders dan een gewoon gesprek. Dat merkten we al meteen tijdens een oefening waarbij we elkaar moesten ondervragen aan de hand van de zeven gouden W's over hoe iemand woonde. De opdracht was nog maar net begonnen of alle deelnemers, inclusief mijzelf, waren er al stilzwijgend vanuit gegaan dat diegene ook daadwerkelijk ergens woonde. Niemand had dat gevraagd, niemand had dat gecheckt, maar iedereen ging er gewoon van uit. En daar zit precies het gevaar. Hoe stel je een vraag zonder de richting al voor te schrijven? Hoe voorkom je dat jouw eigen verwachting het antwoord van de ander beïnvloedt? Ook dat vraagt training, oefening en eerlijke feedback van iemand die van buitenaf ziet wat jij zelf niet opmerkt.
Waarom je een ander nodig hebt om jezelf te zien
Het meest waardevolle van de oriëntatiedag was voor mij niet de theorie, maar het moment waarop een ander jou laat zien wat jij zou hebben gemist. Dat kun je simpelweg niet zelf ontdekken, want daarvoor heb je iemand nodig die jouw blinde vlekken benoemt en die je een spiegel voorhoudt zonder dat je daar zelf om hoeft te vragen.
Particulier onderzoeker worden is geen kwestie van aanleg of interesse alleen. Het is een vak dat je leert, en bij DPD Academy gebeurt dat door mensen die het dagelijks uitoefenen in een omgeving waar je fouten mag maken voordat ze tellen.
Overweeg jij de opleiding Particulier Onderzoeker, de Observatietraining of de training Interview & Gesprekstechnieken? Kijk dan op dpd-academy.nl of neem contact op via 085 90 22 030.
Share this article
Relevante artikelen
