Ziekmelding en privacy: wat mag je vragen en vastleggen?
Een medewerker belt 's ochtends af. Het eerste wat veel leidinggevenden willen vragen, is: "Wat heb je?" Een logische, menselijke vraag. Toch is het precies de vraag die je als werkgever niet mag stellen. In dit blog lees je wat je bij een ziekmelding wel mag vragen, wat je mag vastleggen en waarom de regels zo streng zijn.
Waarom zo streng?
Gegevens over iemands gezondheid zijn volgens de privacywet (de AVG) bijzondere persoonsgegevens: informatie die zo gevoelig is dat het verwerken ervan in principe verboden is. Daar bestaan uitzonderingen op, maar die zijn smal. De Autoriteit Persoonsgegevens (AP), de toezichthouder op privacy, heeft in de beleidsregels 'De zieke werknemer' uitgewerkt wat dat voor werkgevers betekent. Die beleidsregels dateren van 2016 en verwijzen nog naar de privacywet van vóór de AVG, maar de AP hanteert dezelfde regels nog steeds, zoals ook blijkt uit de uitleg op haar website. Het uitgangspunt: je vraagt alleen wat je echt nodig hebt om het loon door te betalen en het werk te regelen.
Wat wel en wat niet
Twee begrippen uit dit overzicht vragen om uitleg. Een vangnetregeling is een regeling in de Ziektewet waarbij UWV in bepaalde situaties de loonkosten van een zieke werknemer (deels) aan de werkgever vergoedt. En bij een verkeersongeval met een aansprakelijke derde kun je de loonkosten mogelijk verhalen op degene die het ongeluk veroorzaakte. Daarom mag je naar die twee dingen vragen.
Ook binnen dit lijstje zijn er grenzen. Ligt de werknemer in een ziekenhuis of een andere zorginstelling, dan volstaat de mededeling dat hij daar verblijft. Om wat voor instelling het gaat, hoef je niet te weten. En de vraag naar een aansprakelijke derde is in beginsel bedoeld voor verkeersongevallen. Gaat het om iets anders, zoals een vechtpartij, dan weegt de privacy van de werknemer zwaarder en ligt die vraag veel minder voor de hand.
Ook niet als hij het zelf vertelt
Veel werknemers vertellen uit zichzelf wat er aan de hand is. Dat mag natuurlijk, en een luisterend oor bieden ook. Maar ook dan mag je die informatie niet vastleggen, zelfs niet met toestemming van de werknemer. Je deelt het ook niet met anderen en gebruikt het niet om zelf te beoordelen wat hij nog kan. In een arbeidsrelatie is toestemming zelden echt vrij: wie afhankelijk is van zijn werkgever, voelt zich al snel verplicht om ja te zeggen.
Er is één smalle uitzondering. Heeft een werknemer een aandoening waarbij directe collega's moeten weten wat ze in een noodgeval doen, zoals epilepsie of ernstige diabetes, dan mag je dat met zijn uitdrukkelijke toestemming vastleggen en met die collega's delen. Het gaat dan alleen om wat nodig is om in zo'n situatie goed te handelen. De werknemer kan het ook via de bedrijfsarts laten weten.
De verwachte duur van de afwezigheid mag je wel met directe collega's delen. Wil je meer laten weten? Stel de werknemer de open vraag wat hij gedeeld wil hebben, zonder enige druk.
Fictief voorbeeld: de goedbedoelde notitie
Leidinggevende Sanne noteert in het verzuimsysteem "rugklachten, fysio gestart", omdat de werknemer het haar zelf vertelde en ze wil bijhouden hoe het gaat. Goedbedoeld, maar dit is precies wat niet mag. Wat Sanne wel kan noteren: de verwachte duur en dat de overdracht van het lopende werk is geregeld.
Kijk ook naar je verzuimsysteem
Sannes notitie kon er alleen komen omdat het systeem er ruimte voor bood. De AP stelt daarom ook eisen aan verzuimsystemen. Keuzelijsten met ziektebeelden horen er niet in, en vrije tekstvelden voor leidinggevenden liefst ook niet. Zijn die er toch, dan moet erbij staan dat er geen medische informatie in mag. Het deel waarin de bedrijfsarts werkt, is voor jou als werkgever afgesloten. En is het systeem via internet bereikbaar, dan log je in met tweefactorauthenticatie: een wachtwoord plus een tweede sleutel, zoals een code op je telefoon.
En de rest? Daar is de bedrijfsarts voor
Om de re-integratie goed te begeleiden, moet je wel weten wat iemand nog kan. Die informatie krijg je via de bedrijfsarts. Hij mag met de werknemer over zijn klachten praten en vertelt jou alleen wat je nodig hebt: welke werkzaamheden iemand niet meer of juist nog wel kan, hoelang het naar verwachting duurt en wat er nodig is voor de terugkeer. Die adviezen mag je wel vastleggen. Meer over de rol van de bedrijfsarts bij twijfel lees je hier.
En hoelang bewaar je het?
Ook verzuimgegevens bewaar je niet langer dan nodig. Voor administratieve verzuimgegevens, zoals de data van ziekmelding en herstel, gaat de AP uit van maximaal twee jaar nadat de werknemer uit dienst is. Heb je ze eerder niet meer nodig, dan verwijder je ze eerder. Een re-integratiedossier bewaar je volgens de AP in beginsel tot twee jaar na afronding van de re-integratie. Loopt er een arbeidsconflict, een rechtszaak of een geschil over een uitkering, dan mag je langer bewaren. Ben je eigenrisicodrager voor de Ziektewet (je draagt dan zelf de kosten van Ziektewet-uitkeringen, bijvoorbeeld van ex-werknemers), dan gelden langere wettelijke termijnen.
Strenge regels, maar niet machteloos
De strenge regels betekenen niet dat je niets kunt als je twijfelt. Je kunt de bedrijfsarts inschakelen, je verzuimprotocol handhaven en, als er concrete aanwijzingen zijn, onderzoek laten doen. Hoe je dat stap voor stap aanpakt, lees je in dit artikel.
Dit blog is bedoeld als algemene informatie en is geen juridisch advies. Het beschrijft de stand van zaken in november 2026. Regels, beleid en rechtspraak kunnen veranderen, en hoe iets uitpakt, hangt altijd af van de situatie.
Nee. Ook een briefje van de huisarts bevat medische informatie, en die is niet voor jou bestemd. Twijfel je of iemand echt ziek is, leg die vraag dan bij de bedrijfsarts neer.
Je mag vragen of het verzuim het gevolg is van een arbeidsongeval. Of klachten verder met het werk te maken hebben, bijvoorbeeld door werkdruk, is een medische vraag voor de bedrijfsarts. Die kan je wel adviseren over aanpassingen in het werk, zonder te vertellen wat de werknemer mankeert.
Ja. Contact houden is juist verstandig: het laat zien dat je betrokken bent en je kunt afspraken maken over lopend werk. Vraag alleen niet naar de ziekte, en bel niet zo vaak dat het als controle of druk voelt.
Alleen de bedrijfsarts en de mensen die onder zijn verantwoordelijkheid werken, zoals een casemanager in zijn opdracht. Jij als werkgever niet, en HR of de leidinggevende ook niet. Van de bedrijfsarts krijg je alleen het advies dat je nodig hebt voor het werk en de re-integratie.
Verwijder die zo snel mogelijk uit het personeelsdossier en het verzuimsysteem. Kijk daarna waarom het kon gebeuren, bijvoorbeeld door een vrij tekstveld zonder waarschuwing, en pas dat aan. Twijfel je over de verdere gevolgen, vraag dan je privacyadviseur of functionaris gegevensbescherming om raad.