Loon opschorten of stopzetten bij ziekte: wat is het verschil?
Een zieke werknemer komt niet opdagen bij de bedrijfsarts, neemt zijn telefoon niet op of weigert werk dat volgens de bedrijfsarts prima te doen is. Dan rijst de vraag: moet ik het loon dan nog wel doorbetalen? De wet geeft je twee instrumenten: loonopschorting en een loonstop. Ze klinken hetzelfde, maar werken heel anders. Wie de verkeerde kiest of het verkeerd aanpakt, moet het loon alsnog betalen.
Het uitgangspunt: loon doorbetalen
Een zieke werknemer heeft recht op loon. De wet verplicht je in de regel om twee jaar lang (104 weken) ten minste 70 procent van het loon door te betalen (in het eerste jaar niet minder dan het wettelijk minimumloon), en veel cao's gaan verder. Een loonmaatregel is daarom een uitzondering, geen drukmiddel voor een vaag vermoeden.
Loonopschorting: tijdelijk niet uitbetalen
Loonopschorting betekent dat je het loon tijdelijk niet uitbetaalt, omdat je niet kunt vaststellen of de werknemer er recht op heeft. Dat mag als hij zich niet houdt aan je controlevoorschriften: de regels over het geven van de informatie die je nodig hebt om het recht op loon te beoordelen. Denk aan zonder geldige reden niet verschijnen op het spreekuur van de bedrijfsarts, of onbereikbaar zijn.
Voorwaarde is dat die voorschriften schriftelijk zijn vastgelegd en redelijk zijn. Zodra de werknemer weer meewerkt, betaal je het opgeschorte loon alsnog uit, met terugwerkende kracht.
Loonstop: het recht op loon vervalt
Een loonstop gaat verder: over de periode van de loonstop heeft de werknemer geen recht op loon, ook niet achteraf. De wet noemt een aantal situaties waarin dat kan, onder meer als de werknemer:
- zijn ziekte opzettelijk heeft veroorzaakt;
- zijn genezing belemmert of vertraagt;
- zonder goede reden passend werk weigert;
- zonder goede reden niet meewerkt aan redelijke voorschriften of maatregelen voor zijn re-integratie, of aan het plan van aanpak.
Werkt de werknemer weer mee, dan heeft hij vanaf dat moment weer recht op loon.
De valkuil: niet op tijd aankondigen
Voor beide maatregelen geldt: je moet de werknemer onverwijld laten weten dat je het loon opschort of stopzet, en waarom. Doe je dat niet, dan kun je je er later niet meer op beroepen. In de praktijk gaat het hier vaak mis. Een korte schriftelijke mededeling met de reden, de maatregel en wat de werknemer moet doen om die op te heffen, voorkomt veel discussie.
Kies ook bewust de juiste maatregel. Een werknemer die niet op het spreekuur verschijnt, belemmert niet automatisch zijn herstel. Dat is in de eerste plaats een kwestie van controlevoorschriften, en dus van opschorting. Blijft hij structureel weg en loopt daardoor ook zijn re-integratie vast, dan kan een loonstop wel aan de orde komen. Laat je in zo'n geval juridisch adviseren over de juiste maatregel.
Fictief voorbeeld: de verkeerde maatregel
Magazijnmedewerker Tom verschijnt twee keer niet op het spreekuur. Zijn werkgever zet direct het loon stop "omdat hij niet meewerkt". Tom stapt naar de kantonrechter. Daar blijkt dat het verzuimprotocol nooit schriftelijk aan Tom is gegeven en dat de werkgever niet heeft uitgelegd waarom het loon werd stopgezet. Tom krijgt zijn loon alsnog. Met een schriftelijk protocol, een opschorting in plaats van een loonstop en een tijdige mededeling had het er heel anders uitgezien.
Twijfel aan de ziekte zelf?
Een loonmaatregel gaat over het niet nakomen van verplichtingen. Twijfel je of iemand echt ziek is, dan is de bedrijfsarts je eerste aanspreekpunt zoals je in dit blog leest. Bekijk ook ons complete stappenplan, deze vind je hier.
Dit blog is bedoeld als algemene informatie en is geen juridisch advies. Het beschrijft de stand van zaken in november 2026. Regels, beleid en rechtspraak kunnen veranderen, en hoe iets uitpakt, hangt altijd af van de situatie.
De wet eist dat je de werknemer onverwijld laat weten dat je het loon opschort of stopzet, en waarom. Schriftelijk is niet verplicht, maar wel verstandig: dan kun je later laten zien wanneer en waarom je de maatregel nam. Noem ook wat de werknemer moet doen om de maatregel op te heffen.
Zolang de werknemer zich niet aan de controlevoorschriften houdt. Werkt hij weer mee, dan hef je de opschorting op en betaal je het opgeschorte loon alsnog uit. Een opschorting is bedoeld om medewerking te krijgen, niet om te straffen.
Nee. Twijfel alleen is geen grond voor een loonmaatregel. Leg je twijfel voor aan de bedrijfsarts. Oordeelt die dat de werknemer kan werken en blijft hij toch weg, dan ligt dat anders.
Soms. Belemmert dat werk zijn herstel, of doet hij elders werk dat hij bij jou weigert, dan kan een loonstop aan de orde zijn. Laat de bedrijfsarts eerst beoordelen of het werk past bij zijn beperkingen. Gaat het om bewuste misleiding, dan kan ook een ontslag op staande voet in beeld komen, en dat vraagt om snel én zorgvuldig handelen.
Een loonsanctie is geen maatregel van jou tegen de werknemer, maar van UWV tegen jou. Heb je als werkgever te weinig gedaan aan de re-integratie, dan kan UWV je verplichten het loon langer door te betalen, tot maximaal 52 weken extra.
Hij kan naar de kantonrechter stappen om het loon te vorderen, ook in kort geding. Draait het geschil om de vraag of hij kan werken, dan moet hij daarbij in de regel een deskundigenoordeel van UWV overleggen. Een zorgvuldig vastgelegde maatregel maakt jouw positie dan een stuk sterker.